«Транспорттук жана технологиялык машиналарды эксплуатациялоо»
(ТТМЭ) кафедрасы.

ETC

ETC

«Транспортук жана и технологиялык машиналарды эксплуатациялоо» кафедрасынын жамааты

«Транспорттук жана технологиялык машиналарды эксплуатациялоо » (ТТМЭ) кафедрасы 2017-жылдын 4-июлунда КМКТАУнун ректорунун №1/105-буйругу менен түзүлгөн. Ал өзүнө көп жылдык тарыхты камтыган «Транспорттук каражаттарды эксплуатациялоо» жана «Көтөрүп-ташуучу, курулуш жана жол машиналары жана жабдыктары» кафедраларын бириктирүү менен түзүлгөн. Түзүлгөн күндөн тарта кафедраны Кыргыз Республикасынын Инженердик академиясынын академиялык кеңешчиси, техника илимдеринин доктору, профессор Сүйүнтбеков Ислам Эсенкулович башкарат.

"Автомобилдер жана автомобилдер чарбасы", "Автомобилдик тейлөө" жана "Көтөрүп-ташуучу, курулуш жана жол машиналары жана жабдыктары" билим берүү программаларынын тарыхы. «Транспорттук жана технологиялык машиналарды эксплуатациялоо» (ТТМЭ) кафедрасы 2017-жылдын 4-июлунда КМКТАУнун ректорунун №1/105-буйругу менен түзүлгөн. Ал өзүнө көп жылдык тарыхты камтыган «Транспорттук каражаттарды эксплуатациялоо» жана «Көтөрүп-ташуучу, курулуш жана жол машиналары жана жабдыктары» кафедраларын бириктирүү менен түзүлгөн. Түзүлгөн күндөн тарта кафедраны Кыргыз Республикасынын Инженердик академиясынын академиялык кеңешчиси, техника илимдеринин доктору, профессор Сүйүнтбеков Ислам Эсенкулович башкарат.

2014-жылдан тарта 670200-Транспорттук жана технологиялык машиналарды жана комплекстерди эксплуатациялоо (билим берүү программалары: "Автомобилдер жана автомобилдер чарбасы" жана "Автомобилдик тейлөө") жана 670100-Жер үстүндөгү транспорттук жана технологиялык машиналар жана комплекстер (билим берүү программасы: "Көтөрүп-ташуучу, курулуш жана жол машиналары жана жабдыктары") багыттарында бакалаврларды даярдайт.

Кыргызстанда биринчи жолу Фрунзедеги политехникалык институттун механикалык факультетинин базасында курулуш тармагына эң керектүү болгон "Курулуш жана жол куруучу машиналар" боюнча "инженер-механик" адистигине 1965-жылы биринчи жолу студенттер кабыл алынган. 1968-жылы инженердик-курулуш факультетинин курамына берилип, т.и.к., доцент Юлий Яковлевич Изаксондун жетекчилиги жана демилгеси менен "Курулуш жана жол куруучу машиналары" аталыштагы кафедра уюшулган. Жылыга 50 студент кабыл алынып турган. Ю.Я.Изаксондун аталган адистикти даярдоого кошкон зор салымын, анын 2/111, 2/119 ж.б. менен түзгөн лабораториялары, станоктордун паркы, усулдук эмгектери айгинелеп турат. 1970- жылы узак оорудан кийин кафедра башчысы Ю.Я.Изаксон каза болгондон кийин кафедра башчылыкка Ленинграддагы инженердик-курулуш институтунун бүтүрүүчүсү, т.и.к., Баканов Болот Токтобаевич дайындалат. Жаш, энергиясы күчтүү жетекчи кафедранын өнүгүшүнө көп аракет жасап, билимдүү адистерди даярдоого өзгөчө көңүл буруп, Аламүдүн районунун Гроздь айылынан полигон алып, курулуш машиналарынын паркын түзгөн. Ал жерден студенттер практика өтүшүп, "тракторист- машинист" жумушчу кесибине күбөлүк алуу менен ээ болушкан. Жогорку квалификациядагы адистерди даярдоо үчүн жылыга борбордук окуу жайларга максаттуу аспирантурага жаш окутуучуларды жөнөтүп турган (Джусенбаев Ш.Дж.-МИСИ, Тургунбаев Дж.Дж.-МАДИ, Раджапова Н.А.-МВТУ, Фролов И.О.-ЛИСИ, Асанов А.А.-ЛИСИ, Новиков Л.-ЛПИ ж.б.). Илимий иштерге көңүл бурулуп, мамлекеттик келишимдер менен илимий-изилдөө иштери аткарылып турган. Кафедра башчылары болуп Зубков А.Ф., Горин Ю.Н., т.и.д., профессор Тургумбаев Дж.Дж., т.и.к.,доцент Раджапова Н.А., т.и.д., профессор Фролов И. О., т.и.д., профессор Асанов А.А. иштешкен.

"Көтөрүп-ташуучу, курулуш жана жол куруучу машиналар жана жабдуулар" билим берүү программасы боюнча бакалаврларды даярдоо 2012-жылдан башталган. Кафедрада магистратура, аспирантура ачылып, жогорку квалификациядагы адистер даярдалган. Диссертациялык кеңеш иштеп 5 илимдин доктору, 20дан ашык илимдин кандидаттары даярдалган. Аталган адистик Кыргыз Республикасындагы курулуш тармагына эң керектүү жалгыз адистик болуп эсептелет. Кафедра уюшулгандан баштап азыркы учурга чейин 4500дөн ашык жогорку квалификациядагы инженер-механиктер даярдалып чыккан. Акыркы жылдары мамлекеттик бюджеттик гранттык орун бөлүнбөй калганына байланыштуу студенттердин саны азайып кеткен. Бирок, бул адистиктеги бүтүрүүчүлөр курулуш тармагына зарыл экендигине байланыштуу мамлекеттик гранттык орун берилип, 670100-Жер үстүндөгү транспорттук-технологиялык машиналар жана комплекстер багытынын "Көтөрүп-ташуучу, курулуш жана жол куруучу машиналары жана жабдуулары" билим берүү программасы боюнча бакалаврлар жана магистрлерди даярдоо 2018-жылдан бери жандануу менен даярдалып жатат.

Кафедрада жогорку квалификациялуу профессордук окутуучулук курам иш алып барат.Кафедра магистирлерд,  аспиранттарды жана докторанттарды даярдайт.

Кафедранын жамааты транспорттук жана технологиялык машиналардын жумушчу процесстерин изилдөө боюнча эксперименталдык жабдыктарды, стенддерди жана макеттерди иштеп чыгышты.

Кафедранын профессордук-окутуучу курамы 17 кишиден турат, анын ичинде: 3 профессор, 5 доцент, 5 улуу окутуучу жана 4 окутуучу.
Кафедра эки багытта бакалаврларды даярдайт:
-670200-Транспорттук жана технологиялык машиналарды жана комплекстерди эксплуатациялоо,
Профиль 1.: –Автомобилдер жана автомобилдер чарбасы (Окутуунун максаты жана жыйынтыгы);
Профиль 2.:-Автомобилдик тейлөө (Окутуунун максаты жана жыйынтыгы);
Профиль3.: -Аба транспортун жерден камсыздоочу транспорттук-технологиялык машиналарды эксплуатациялоо;
-670100 –Жер үстүндөгү транспорттук жана технологиялык машиналар жана комплекстер,
Профиль 1.: -Көтөрүп –ташуучу, курулуш жана жол машиналары жана жабдыктары (Окутуунун максаты жана жыйынтыгы);
Профиль 2.: -Авиациялык учууларды аэродромдук-техникалык камсыздоочу каражаттар;
Профиль 3.; -Айыл-чарба машиналары жана жабдыктары;
Профиль 4.; -Жаратылышты турукташтыруучу жана айлана-чөйрөнү коргоочу машиналар жана жабдыктар.
Академиялык даражасы-бакалавр.

Адистиктин негизги иш алып баруусу транспорттук жана технологиялык машиналарды техникалык тейлөөнү уюштуруу жана камсыз кылуу, диагностикалоо жана оңдоо. Транспорттук жана технологиялык машиналардын ишке жөндөмдүүлүгүн камсыз кылуучу бул адистиктер Кыргызстандын өндүрүшүнө керек болуучу негизги багыт, мамлекеттин жашоосунда стратегиялык жактан эң керектүү, өндүрүштөрдү өнүктүрүүчү бирден бир кесип. Жогорудагы адистиктер эмгек рыногунда талап кылынуучу, жогорку маяналуу деп эсептелинет.

Биздин профилдердин билим берүүчү-адистештирилген программалары, биздин бүтүрүүчүлөргө транспорттук жана технологиялык машиналарды эксплуатациялоодогу бардык циклында өзүнүн жашоосун арноо үчүн суроолор топтомун камтыйт.  Биздин кафедранын бүтүрүүчүлөрү транспорттук жана технологиялык машиналарды өркүндөтүүгө жана өнүктүрүүгө тийешелүү фундаменталдык жана колдонмо изилдөөлөр менен алектене алат. Транспорттук жана технологиялык машиналарды, алардын агрегаттарын жана системаларын долбоорлоо жана куруу боюнча иш алып баруучу жамаатка аралаша алат. Транспорттук жана технологиялык ишканаларда инженердик кызматта иштей алат, транспорттук жана технологиялык машиналарды эксплуаттациялоо же автотранспорттук, курулуш жана жол ишканаларын сервистик тейлөө менен алектене алат.

Студенттер университеттин коомдук жашоосунда дайыма активдүү катышат. Жогоруда айтылган адистиктер жана профилдер үчүн мамлекеттик билим берүү стандарттары бар. Жумушчу окуу пландары бардык багыт боюнча мамлекеттик жана расмий тилде.
Окуу процесси учурунда, каалоочулар: -Техник–автослесарь; -техник-автоэлектрик; -Техник–электроширеткич жумушчу кесиптештерине ээ болуу мүмкүнчүлүгү бар.

Кафедранын илимий көйгөйү: «Кыргыз Республикасынын шарттарында транспорттук жана технологиялык машиналардын эксплуатациялык эффективдүүлүгүн жогорулатуу жана конструкциаларын өркүндөтүү»
Кафедрада: «Транспорттук жана технологиялык машиналарды жана комплекстерди, автомобилдерди техникалык эксплуатациялоо» программасы боюнча магистратура;
05.22.10. –Автомобил транспортун  эксплуатациялоо;
05.05.03. –Дөңгөлөктүү жана каз тамандуу машиналары;
05.05.04. –Курулуш жана жол машиналары адистиктери боюнча аспирантура жана докторантура бар.

Кафедранын максаты: техника багытында бакалаврларды жана магистрларды даярдоо, жогорку квалификациядагы кадрларды тарбиялоо.
Кафедранын миссиясы: билим берүү чөйрөсүндөгү техника багытында коомго салым кошуу жана кызмат кылуу.
Кафедранын көйгөйү: нормативдик-техникалык документтердин талабына ылайык транспорттук  жана технологиялык машиналарды пайдалануу; Пайдалануучу жана оңдолуучу транспорттук жана транспорттук жабдыктарга жана технологиялык машиналарга тажрыйба жүргүзүү жана ишке жөндөмдүүлүгүн аныктоо. 

Уюштуруучулук-башкаруучулук иш алып баруу: Жамаатта иш алып барууну уюштуруу жана өркүндөтүү башкаруучулук чечимдерди тандоо, аныктоо, кабыл алуу жана ишке ашыруу, эсептөө жана документ алмашуу системасы.
Долбоорлук-конструктордук иш алып баруу: Маселени чечүүдө максатын багыттоо жана долбоорду кабыл алуу, максатка жетүү критерийлери жана көрсөткүчтөрү. Механика-технологиялык, эстетикалык, экологиялык жана экономикалык талаптарды эске алып ишмердиктин жогорку деңгээлдеги обьектеринин долбоорун иштеп чыгуу.

Өндүрүштүк-техникалык иш алып баруу: Техникалык тейлөө, сервис, оңдоо жана башка транспорту эксплуатацялоодо же жабдыкты жасоо боюнча өндүрүштүк программаларды аныктоо; Транспорт техникасын жана жабдыкты чечүүдө жана жөнгө салууда натыйжалуу инженердик чечимдерди ишке киргизүү, уюштуруу жана техникалык текшерүүнү ишке ашыруу.

Кафедранын жамааты кадрдык потенциалды жогорулатуу жана материалдык-техникалык базаны жакшыртуу боюнча бир багыттуу максатта иш алып барууда.

Жооптуу: ТТМЭ кафедрасынын башчысы,
техн. илим. доктору., профессор, Сүйүнтбеков И.Э.
Жаңыланды: 14.10.2019-ж.